نمونه خط ايلامى باستان

خط ایلامی باستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به ناوبریپرش به جستجو

عیلامی باستان (خط مخطط عیلامی یا خط سطری عیلامی) دبیره‌ای هجایی بود که از نیا-ایلامی بدست آمده‌بود و در میان سال‌های ۲۲۵۰ تا ۲۲۲۰ پیش از میلاد به کار می‌رفت، هرچند که تاریخ اختراعش به پیش از آن باز می‌گردد. عیلامی باستان تنها تا اندازه‌ای رمزگشایی شده‌است، که بیش‌تر آن بدست والتر هینتس بوده‌است. به نگر می‌رسد که عیلامی باستان از ۸۰ نشانه ساخته شده‌باشد و بر ستون‌های عمودی، از بالا به پایین نوشته می‌شد که از چپ به راست می‌رفت.

خط ایلامی

سه نوع خط ایلامی توسط محققان شناسایی شده است، ایلامی مقدم، ایلامی خطی و ایلامی میخی.

خط ایلامی مقدم که در حدود 2900 پیش از میلاد بکار رفته، متاثر از خط سومری بود. پس از آنکه این نوع خط در سومر اختراع شد، همسایگان سومر نیز برای خود مشابه آنرا ساختند و از آن استفاده کردند. آثاری از این خط در کاشان ، ورامین و جنوب کرمان نیز یافت شده است. خط ایلامی مقدم اساسا خطی تصویری بود که درآن هر تصویر معادل یک کلمه بود. بر روی الواح به دست آمده می توان جانوران، کوزه ها، گلدان ها و اشیای دیگر را مشاهده کرد. این خط احتمالا بیش از 150 واژه نگار اصلی نداشت و از راست به چپ نوشته می شد. در این خط، اعداد نیز تعریف شده بودند.

لوح های ایلامی مقدم در مکانهای زیر یافت شده اند.

بیست و هفت تبلت در تپه یحیی سی تبلت در تپه ملیان
یک تبلت از شهر سوخته بیست و سه تبلت در تپه سیلک
یک تبلت در تپه قزیر تعداد زیاد تبلت در تپه سفالین تهران
جیرفت یک تبلت در تپه ازبکی

لوح گلی ایلامی مقدم- شوش

لوح گلی ایلامی مقدم- شوش

گل نوشته ایلامی مقدم- تپه یحیی

گل نوشته ایلامی مقدم- تپه یحیی

در سده های بعد از 2900 پیش از میلاد، خطی هجایی استفاده شد. این خط در سده های آخر هزاره سوم پیش از میلاد منسوخ شد. از این خط کمتر از 30 گل نوشته یا سنگ نوشته به دست ما رسیده است که همگی متعلق به حدود سال 2250 پیش از میلاد هستند. این خط حدود 80 نشانه داشت و معمولا از بالا به پایین نوشته می شد.

لوح گلی با اعداد و نشانه ها-ایلام قدیم

نوشته2 در كنار نگاره یك زوج فرمانروا

نوشته 1 بر سنگ لوزی شكل

نوشته 4دركنارنگاره مار

نوشته 3نگاره ای سنگی از شاه كوتیگ-اینشوشیناك

نوشته 9دركنار ایزد نارونده

نوشته 5و6و7و8بر سنگ ماسه

نوشته 11استوانه از گل خاكستری

نوشته 10استوانه گلی

نوشته 13 پاره ای از دایره عدس مانند

نوشته 12 پاره ای از سفال

نوشته 15 لوحی از گل سرخ رنگ

نوشته 14 لوحی از گل سرخ رنگ

نوشته17 لوح گلی

نوشته بر گچ

تپه ملیان

سنگ تپه پمپ
تل قزیر
نشانهای خط ایلامی

ایلامی میخی خطی است با ۱۳۰ نشانه، بسیار کم شمارتر از بیشتر دبیره های میخی هم روزگار خود، که از ۲۵۰۰ تا ۳۳۱ پیش از میلاد به کار رفت و دگرگون شده دبیره میخی اکدی بود. این خط از چپ به راست نوشته می شد. قدیمی ترین اثر به جا مانده از این خط در منطقه لیان بوشهر یافت شده است.

لوح گلی ایلامی –احتمالا شوش

لوح گلی ایلامی –احتمالا شوش

لوح گلی ایلامی – شوش

لوح گلی ایلامی – تپه ملیان

لوح گلی ایلامی –احتمالا شوش